REDUKCIJA PIKE KOD DECE SA POREMEĆAJIMA IZ SPEKTRA AUTIZMA

  • Anja Gajić Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju Univerzitet u Beogradu
  • Bojana Arsić Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju Univerzitet u Beogradu
  • Dragana Maćešić-Petrović Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju Univerzitet u Beogradu
  • Aleksandra Bašić Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju Univerzitet u Beogradu
Ključne reči: pika, autizam, tretman, intervencije, ishrana

Apstrakt

Deca sa poremećajima iz spektra autizma (PSA) često imaju abnormalne reakcije na gustativne nadražaje. Najčešći problem ishrane do kog dolazi u gustativnom domenu je pika, koja predstavlja konzumiranje nenutritivnih supstanci, a kao posledice pike navode se trovanje, infekcije, gušenje, gastrointestinalne smetnje i smrt. Stoga je cilj ovog rada da prikaže procedure primenjivane kod osoba sa PSA za redukciju pike. Za pretragu literature korišćeni su pretraživači Google Scholar, SCIndex, Pro- Quest i KoBson. U pregled su uključeni radovi koji su istraživačkog karaktera i koji prikazuju rezultate intervencija za redukciju pike kod dece sa PSA, a kod kojih se pokazalo da je funkcija pike autostimulacija. U pregled literature je uvršćeno ukupno pet radova. Primenjivane procedure u istraživanjima su blokiranje odgovora, pružanje potkrepljenja nezavisno od ponašanja, pronalaženje podudarajuće stimulacije, prekidanje odgovora i omogućen pristup hrani nezavisno od odgovora, trening diskriminacije, prekidanje sa preusmeravanjem, diferencirano potkrepljenje alternativnog ponašanja, uparivanje sa nepoželjnim stimulusom i posledična averzivna stimulacija. Sve ove procedure su se pokazale veoma uspešnim. Imajući u vidu podatke da pika dovodi do zdravstvenih tegoba i ponekad smrti, ističemo kako je pika poremećaj koji direktno utiče na kvalitet života pojedinca, što implicira neophodnost u redukciji. U zaključnim razmatranjima istaknute su preporuke za implementaciju budućih istraživanja.

Objavljeno
11. 07. 2022.
Broj časopisa
Sekcija
POGLEDI I MIŠLjENjA